กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการยกระดับการคุ้มครองแรงงานไทยในต่างแดน ท่ามกลางแนวโน้มแรงงานไทยที่เดินทางไปทำงานต่างประเทศเพิ่มขึ้น โดยในช่วง 11 เดือนของปี 2568 พบว่ามีแรงงานไทยเดินทางไปทำงานต่างประเทศรวมแล้วทั้งสิ้น 64,855 คน โดยเร่งปิดจุดเสี่ยงสำคัญที่แรงงานอาจเผชิญ ทั้งการถูกหลอกลวง การทำงานผิดกฎหมาย การละเมิดสิทธิแรงงาน และการเข้าถึงความช่วยเหลือที่ล่าช้า ผ่านการผลักดันแอปพลิเคชัน “Thai Consular” ควบคู่การลงทะเบียนคนไทยในต่างประเทศ เพื่อให้ภาครัฐสามารถติดตาม แจ้งเตือนภัย และประสานความช่วยเหลือได้อย่างตรงจุดและทันท่วงที หนุนแรงงานไทยได้รับความคุ้มครองอย่างครอบคลุมในทุกพื้นที่ทั่วโลก
กรมการกงสุลกระทรวงการต่างประเทศเปิดเผยว่าปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกมีความต้องการในการพึ่งพาแรงงานจากประเทศไทยมากยิ่งขึ้น เนื่องจากเป็นกลุ่มแรงงานที่มีฝีมือ ประกอบกับปัญหาการขาดแคลนแรงงานในประเทศ โดยจากสถิติแรงงานที่ได้รับอนุญาตให้เดินทางไปทำงานต่างประเทศ ของกรมการจัดหางาน ในช่วง 11 เดือนของปี 2568 (มกราคม – พฤศจิกายน) พบว่ามีแรงงานไทยเดินทางไปทำงานต่างประเทศรวมทั้งสิ้น 64,855 คน โดยตลาดหลักยังคงอยู่ในกลุ่มประเทศแถบเอเชียเป็นจุดหมายปลายทางอันดับหนึ่ง มีจำนวนแรงงานเดินทางไปทำงานรวมสูงสุดถึง 34,062 คน รองลงมาคือกลุ่มประเทศตะวันออกกลาง 20,214 คน กลุ่มประเทศยุโรป 7,082 คน และกลุ่มประเทศอเมริกาเหนือ 2,264 คน ทั้งนี้เมื่อพิจารณาจำนวนแรงงานเดินทางออกนอกประเทศเพิ่มขึ้น
ความเสี่ยงต่าง ๆ ก็ยิ่งเพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยพบว่าปัญหาลัก ๆ ที่แรงงานไทยในต่างประเทศมีโอกาสเผชิญความเสี่ยงได้แก่
1. ตกเป็นเหยื่อสัญญาหลอกลวงงานไม่ตรงปกเพราะการเดินทางด้วยวีซ่านักท่องเที่ยวจะทำให้อยู่ในสภาพไร้การคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานของประเทศปลายทาง 2. ค่าจ้างไม่เป็นไปตามที่ตกลงหรือถูกยึดเอกสารสำคัญจากนายจ้างบางรายที่ใช้ช่องโหว่จากสถานะที่ไม่ถูกต้องกดดันแรงงาน เช่น ไม่จ่ายค่าจ้าง
ยึดพาสปอร์ต หรือบังคับให้ทำงานเกินชั่วโมงที่กำหนด 3. สภาพการทำงานเสี่ยงอันตรายไม่มีประกันสุขภาพแรงงานจำนวนมากต้องทำงานหนักเกินมาตรฐาน หรือทำงานในสภาพเสี่ยง โดยไม่มีหลักประกันเมื่อเกิดอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วย 4. การถูกจับกุม – ส่งกลับเนื่องจากวีซ่าไม่ถูกต้องหรือหมดอายุ และ 5. ไม่สามารถติดต่อขอความช่วยเหลือได้ทันท่วงทีซึ่งแรงงานที่ไม่ได้ลงทะเบียนหรือไม่ได้ใช้ระบบที่รัฐรับรอง มักไม่มีข้อมูลในฐานข้อมูล ทำให้การช่วยเหลือจากสถานทูตหรือสถานกงสุลทำได้ยากและล่าช้าในกรณีเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น ภัยพิบัติทางธรรมชาติ เหตุจลาจล อุบัติเหตุ เจ็บป่วยฉุกเฉิน ฯลฯ
อย่างไรก็ตามกรมการกงสุล พร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการคุ้มครองสวัสดิภาพ และสร้างความมั่นใจให้กับแรงงานไทยในต่างประเทศ ด้วยการผลักดันให้ “Thai Consular” เป็นแอปฯ สามัญสำหรับกลุ่มแรงงานที่กำลังจะเดินทางไปทำงานในต่างแดน รวมถึงการลงทะเบียนคนไทยในต่างประเทศผ่านแอปฯ ซึ่งจะช่วยให้เจ้าหน้าที่
รู้ว่าผู้เดินทางอยู่ในประเทศหรือเมืองใด สามารถแจ้งเตือนภัยเฉพาะพื้นที่ได้อย่างแม่นยำ ประสานความช่วยเหลือได้ตรงจุด และติดตามได้รวดเร็วกว่าการรอข้อมูลความช่วยเหลือจากโซเชียลมีเดีย โดยข้อมูลจากการลงทะเบียนในระบบ เป็นข้อมูลที่สามารถนำไปปฏิบัติได้ทันทีในทุกสถานการณ์ฉุกเฉิน นอกจากนี้กรมการกงสุลยังเร่งสร้างเครือข่ายแรงงานไทยในประเทศต่าง ๆ เพื่อเป็นสะพานเชื่อมความร่วมมือในพื้นที่จริง ช่วยเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้องและสร้างความเข้าใจต่อสิทธิ ความเสี่ยง และช่องทางขอความช่วยเหลือในต่างแดน รวมถึงเป็นกลไกสำคัญในการติดตามเพื่อนแรงงานที่มีพฤติกรรมเสี่ยงหรือขาดการติดต่อ เพื่อให้การช่วยเหลือทำได้เร็วและครอบคลุมยิ่งขึ้น
“การดูแลแรงงานไทยให้ปลอดภัยไม่สามารถดำเนินการได้โดยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งต้องอาศัยกลไกความร่วมมือเชิงนโยบายและการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบกรมการกงสุลจึงเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือกับกองบริหารแรงงานไทยไปต่างประเทศกรมการจัดหางานและบริษัทจัดหางานผ่านการขับเคลื่อนข้อมูลเชิงรุกเพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถทำงานร่วมกันบนฐานข้อมูลเดียวและตอบสนองต่อสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็วและเท่าทันความเสี่ยงความร่วมมือดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการจัดส่งแรงงานการเตรียมความพร้อมก่อนเดินทางไปจนถึงการคุ้มครองในภาวะวิกฤตหรือการช่วยเหลือให้กลับประเทศอย่างปลอดภัยโดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองแรงงานไทยในต่างแดนให้เทียบเท่าสากลและทำให้แรงงานไทยทุกคนได้รับการดูแลอย่างทั่วถึงตั้งแต่ก้าวแรกที่ออกจากประเทศไทยจนถึงวันที่กลับบ้าน
ทั้งนี้กรมการกงสุลขอเชิญชวนแรงงานไทยที่มีแผนจะเดินทางไปทำงานต่างประเทศร่วม “ลงทะเบียนคนไทยในต่างประเทศ” ผ่าน “แอปพลิเคชัน Thai Consular” ที่ดาวน์โหลดติดเครื่องตั้งแต่ก่อนออกเดินทางคือความปลอดภัยขั้นพื้นฐานของคนไทยในต่างประเทศเพราะข้อมูลที่กรอกไว้จะเป็นเข็มทิศสำคัญในยามเกิดเหตุไม่คาดคิดจะทำให้เจ้าหน้าที่สามารถให้การช่วยเหลือแรงงานไทยได้ทันทีเพราะ “แอปพลิเคชัน Thai Consular” พร้อมให้บริการกับคนไทยแล้วทั่วทุกมุมโลกดาวน์โหลดได้ฟรีตั้งแต่วันนี้ทั้งระบบ IOS และ Android” นายบัญชากล่าวสรุป
