สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ETDA ประกาศความพร้อมของไทย ในการปักหมุดให้ไทยเป็นศูนย์กลาง AI Governance ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 ผนวกการขับเคลื่อนผ่านศูนย์ AIGC (AI Governance Center) โดย ETDA ที่จะยกระดับเป็น AIGPC (AI Governance Practice Center) เพื่อรองรับการขยายบทบาทการขับเคลื่อน การใช้ AI อย่างมีธรรมาภิบาลของประเทศได้จริง ทั้งในระดับองค์กร จนถึงการเป็นศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้าน AI พร้อมเปิดเวทีนานาชาติ AI Governance Week 2026 หรือ AIGW 2026 ระหว่างวันที่ 29 มิถุนายน – 3 กรกฎาคม 2569 กับ 5 วันที่จะรวมผู้เชี่ยวชาญ ทั้งจากภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคการศึกษา ภาคการเงิน กระบวนการยุติธรรม และประชาชนที่สนใจ
นางสาวรจนา ล้ำเลิศ ที่ปรึกษา ETDA และหัวหน้าศูนย์ AIGC กล่าวว่า ที่ผ่านมา ETDA ได้ขับเคลื่อนงานด้าน AI Governance อย่างต่อเนื่อง ผ่านศูนย์ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ หรือ AIGC ซึ่งเป็นกลไกสำคัญของประเทศในการศึกษา พัฒนาองค์ความรู้ แนวปฏิบัติ เครื่องมือ และข้อเสนอแนะด้านการกำกับดูแล AI ควบคู่กับการสร้างขีดความสามารถ การให้คำปรึกษา และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคการศึกษา และองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อสนับสนุนให้การนำ AI ไปใช้ในประเทศไทยเกิดขึ้นอย่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบ และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล
อย่างไรก็ตาม เมื่อ AI ไม่ได้เป็นเพียงเทคโนโลยีแห่งอนาคต แต่กลายเป็นเครื่องมือที่ถูกใช้งานจริงในหลายภาคส่วน โจทย์ของ AI Governance จึงเปลี่ยนจากการสร้างความเข้าใจว่า “AI Governance คืออะไร” ไปสู่คำถามที่สำคัญกว่า คือ “องค์กรจะนำ AI Governance ไปใช้จริงได้อย่างไร” การยกระดับจาก AIGC สู่ AIGPC หรือ AI Governance Practice Center จึงเป็นก้าวสำคัญของ ETDA ในการต่อยอดภารกิจจากระดับแนวคิดสู่ระดับปฏิบัติ เพื่อช่วยให้องค์กรสามารถออกแบบและบริหารจัดการการใช้ AI ได้อย่างเหมาะสมกับบริบท ความพร้อม และความเสี่ยงของตนเอง
AIGPC จะทำหน้าที่เป็นศูนย์ปฏิบัติการด้านธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ ที่เชื่อมโยงหลักการสากล กรอบแนวคิด และองค์ความรู้ระดับโลก เข้ากับการพัฒนาเครื่องมือ แนวปฏิบัติ การฝึกอบรม การให้คำปรึกษา และการทดลองเชิงปฏิบัติ เพื่อสนับสนุนให้องค์กรสามารถนำ AI Governance ไปใช้ได้จริง ตั้งแต่การประเมินความพร้อม การวิเคราะห์ความเสี่ยง การประเมินผลกระทบ การออกแบบมาตรการกำกับดูแล ไปจนถึงการติดตามและทบทวนการใช้งาน AI หลังนำไปใช้จริง นอกจากนี้ AIGPC ยังมีบทบาทในการสนับสนุนประเทศในภูมิภาคให้สามารถเรียนรู้และปรับใช้ AI Governance ได้ตามบริบทของตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องคัดลอกกรอบจากประเทศใดประเทศหนึ่งโดยตรง เนื่องจากแต่ละประเทศและแต่ละองค์กรมีระดับความพร้อม โครงสร้างพื้นฐาน กฎหมาย วัฒนธรรมการใช้เทคโนโลยี และความเสี่ยงจาก AI ที่แตกต่างกัน การขับเคลื่อน AI Governance จึงไม่ใช่เรื่องของกรอบมาตรฐานแบบเดียวที่ใช้ได้กับทุกบริบท แต่ต้องเป็นการออกแบบแนวทางที่เหมาะสม ใช้งานได้จริง และสร้างความเชื่อมั่นได้ในระยะยาว
“AIGPC ถือเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับประเทศไทยสู่ศูนย์กลาง AI Governance ของภูมิภาคผ่านบทบาทการเชื่อมโยงองค์ความรู้ระดับโลกกับการพัฒนาเครื่องมือแนวปฏิบัติและกลไกสนับสนุนที่ช่วยให้การใช้ AI อย่างรับผิดชอบเกิดขึ้นได้จริงทั้งในบริบทของไทยและระดับภูมิภาค” นางสาวรจนา กล่าว
สำหรับความคืบหน้าของการจัดตั้ง AIGPC ขณะนี้ ETDA อยู่ระหว่างการขยายภารกิจและวางโครงสร้างการทำงานของศูนย์ เพื่อรองรับบทบาทใหม่ในฐานะศูนย์ปฏิบัติการด้าน AI Governance ของภูมิภาค ควบคู่กับการเดินหน้าผลักดัน AIGPC สู่การเป็นศูนย์ภายใต้กรอบ UNESCO Category 2 Center ซึ่งเป็นกระบวนการระยะยาวที่ต้องผ่านหลายขั้นตอน ทั้งการศึกษาความเป็นไปได้ การพิจารณาของคณะกรรมการ และการเข้าสู่กระบวนการพิจารณาในระดับ UNESCO โดยคาดว่ากระบวนการดังกล่าวจะดำเนินไปจนถึงช่วงต้นปี 2571 อย่างไรก็ตาม ETDA ยืนยันว่า จะเดินหน้าขับเคลื่อน AIGPC อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประเทศไทยสามารถสร้างผลลัพธ์เชิงปฏิบัติ ด้าน AI Governance ได้ตั้งแต่วันนี้
ความมุ่งมั่นดังกล่าวจะถูกสะท้อนอย่างเป็นรูปธรรมในงาน AI Governance Week 2026 หรือ AIGW 2026 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 29 มิถุนายน – 3 กรกฎาคม 2569 โดยเฉพาะในวันแรกของงาน วันที่ 29 มิถุนายน 2569 เวที AIGPC Annual Conference ที่จะเป็นเวทีสำคัญในการส่งสัญญาณถึงก้าวต่อไปของประเทศไทย ในการสร้างระบบนิเวศ AI ที่น่าเชื่อถือ ปลอดภัย และรับผิดชอบ ผ่านศูนย์ AIGPC ที่เป็นเสมือนกลไกกลางในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ จากผู้เชี่ยวชาญและองค์กรระดับโลก ควบคู่ไปกับการพัฒนาเครื่องมือ แนวปฏิบัติ และการสนับสนุนเชิงปฏิบัติที่องค์กรสามารถนำไปใช้ได้จริง
ร่วมกันหาคำตอบว่า ประเทศ องค์กร และภาคส่วนต่าง ๆ จะนำ AI Governance ไปใช้จริงได้อย่างไร เพื่อสะท้อนศักยภาพของประเทศในการเติบโตอย่างปลอดภัย โปร่งใส รับผิดชอบ และสร้างความเชื่อมั่นได้จริง ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ฟรีที่ https://forms.gle/AuVJmyaKNaN28rLGA และติดตามรายละเอียดงาน AIGW 2026 ได้ที่ https://aigw-thailand.com/ หรือ Facebook: ETDA Thailand
